Kaçak Akım Rölesi Montajı

Kaçak akım rölesi, bir evde can güvenliğini sağlayan en önemli cihazdır. Bir cihazın gövdesine elektrik kaçtığında ya da biri çıplak bir iletkene dokunduğunda, akımın toprağa doğru kaçtığını algılar ve devreyi saniyenin küçük bir bölümünde keser. Sigorta kabloyu korur; kaçak akım rölesi ise insanı.

Alanya'da kaçak akım rölesi olmayan panolara röle ekliyor, eskiyen röleleri değiştiriyor ve sürekli düşen rölelerin arkasındaki kaçağı buluyoruz. Özellikle banyo, mutfak, balkon ve bahçe gibi ıslak alanların bulunduğu her evde rölenin çalışır durumda olması şarttır.

Kaçak akım röleleri hassasiyetlerine göre ayrılır. Konutlarda can güvenliği için yaygın olarak 30 mA hassasiyetli röle kullanılır. Daha yüksek değerli röleler ise yangına karşı koruma amacıyla, genellikle ana girişte tercih edilir.

Doğru röleyi seçerken panodaki hat sayısını, toplam yükü ve ıslak alan hatlarının durumunu birlikte değerlendiriyoruz. Büyük evlerde tüm evi tek röleye bağlamak yerine hatları birkaç röle arasında bölmek, bir arızada tüm evin kararmasını önlüyor.

Sürekli düşen röle bozuk değildir; çoğu zaman görevini yapıyordur. Asıl soru kaçağın nereden geldiğidir. Alanya'da en sık karşılaştığımız nedenler şunlar:

• Nem: Balkon prizine, bahçe armatürüne ya da zemin kattaki buata giren su.
• Cihaz arızası: Termosifon, çamaşır makinesi, bulaşık makinesi veya su ısıtıcının rezistansı.
• Kablo hasarı: Yalıtımı sertleşmiş, ezilmiş ya da kemirilmiş kablolar.
• Hatalı bağlantı: Nötr hatlarının farklı rölelerden geçecek şekilde karıştırılması.

Kaçağı bulmak için cihazları tek tek ayırıyor, ardından hatlarda izolasyon ölçümü yapıyoruz. Sorunlu noktayı bulduğumuzda onarıp rölenin artık düşmediğini test ediyoruz. Genel arızalar için elektrik arıza tespiti sayfamıza da bakabilirsiniz.

Rölenin üzerindeki T harfli test düğmesi, rölenin çalışıp çalışmadığını gösterir. Ayda bir bu düğmeye bastığınızda rölenin hemen düşmesi gerekir. Düşmüyorsa röle sizi korumuyor demektir ve değiştirilmelidir. Test sonrası röleyi kaldırmanız yeterli; bu sırada kısa bir kesinti olacağı için bilgisayar gibi cihazları önceden kapatın.

1. Panoyu ve hatları inceleyip uygun röle tipini ve sayısını belirliyoruz.
2. Hatların faz ve nötr bağlantılarını röleye uygun şekilde düzenliyoruz.
3. Röleyi panoya monte edip bağlantıları yapıyoruz.
4. Test düğmesi ve ölçüm cihazıyla rölenin doğru sürede açtığını kontrol ediyoruz.
5. Hangi hatların hangi röleye bağlı olduğunu etiketliyoruz.

Panoda röle için yer yoksa ya da pano çok eskiyse rölenin pano yenilemesiyle birlikte takılmasını öneriyoruz.

Kaçak akım rölesi topraklama olmadan da çalışır, ancak topraklama ile birlikte en iyi korumayı sağlar. Topraklama, kaçan akımı güvenle toprağa iletir; röle bu akımı algılayıp devreyi keser. Eski binalarda topraklama eksikse rölenin yanında topraklamanın da tamamlanmasını öneriyoruz. Yeni bir tesisatta ikisi de ev elektrik tesisatının temel parçası olarak kuruluyor.

Su ve elektriğin bir araya geldiği her yer, kaçak akım korumasının en çok gerektiği yerdir. Banyoda saç kurutma makinesi, balkonda süpürge ya da elektrikli ızgara, bahçede çim biçme makinesi veya su pompası kullanılırken oluşabilecek bir kaçak, korunmasız bir hatta ciddi sonuçlar doğurabilir.

Bu alanların hatlarını mutlaka 30 mA'lik bir rölenin arkasına alıyor, prizleri kapaklı ve uygun koruma sınıfında seçiyoruz. Bahçe ve havuz hatları için dış mekân aydınlatma ve havuz çevresi çalışmalarımızda da aynı kuralı uyguluyoruz.

• Test düğmesine basıldığında röle düşmüyorsa.
• Röle sebepsiz yere ve hiçbir kaçak bulunamadığı hâlde düşüyorsa.
• Gövdesinde kararma, çatlak veya ısınma izi varsa.
• Röle kaldırılamıyor ya da hemen geri düşüyorsa ve hatlarda kaçak yoksa.

Bu durumlarda rölenin kendisi arızalı olabilir. Önce hatları ölçerek kaçak olmadığından emin oluyor, ardından röleyi değiştiriyoruz.

Bazı tesisatlarda röle bir hattı korurken o hattın nötrü başka bir yerden bağlanmıştır. Bu durumda röle ya hiç düşmez ya da alakasız bir anda düşer. Panoda nötr bağlantılarını takip ederek bu hataları buluyor ve her hattın faz ve nötrünün aynı röleden geçmesini sağlıyoruz.